U sarajevskom naselju Sedrenik, u ulici Rogina, nalazi se jedna od najneobičnijih i najmanjih džamija u Evropi – džamija Rogo Zade. Prema natpisu na ulaznim vratima bogomolje u glavnom gradu Bosne i Hercegovine, sagrađena je 1660. godine, a njena ukupna površina iznosi nešto više od 50 četvornih metara, što je svrstava među najmanje džamije u regionu, a vjerovatno i među najmanje džamije u svijetu.
Smještena ispod naselja Sedrenik, ova džamija danas je podsjetnik na dugu povijest Sarajeva. S obzirom na to da se u okolnim naseljima Sedrenik i Grlića Brdo nalazi nekoliko džamija, džamiju Rogo Zade danas posjećuje manji broj džematlija.
Tokom svoje historije džamija je više puta obnavljana. Najznačajnija restauracija izvršena je 1972. godine, kada je zgrada proširena u odnosu na izvorne gabarite, dok je posljednja obnova izvršena prije deset godina, čime je džamija dobila današnji izgled.
FOTO: AA
Posebnu zanimljivost ovog mjesta predstavlja turbe koje se nalazi uz džamiju, au kojem se nalaze tri mezara. U njima su, prema predaji, ukopani muslimani mađarskog porijekla koji su na ove prostore došli prije otprilike tri stoljeća bježeći od progona u tadašnjoj Mađarskoj. Legenda kaže da su među doseljenicima bile i tri imućne obitelji koje su, napuštajući zavičaj, ostavile sav svoj imetak. Vjeruje se da su neki članovi tih obitelji pokopani upravo ovdje, nakon čega su ljudi podigli turbe nad njihovim grobovima.
Jedna od neobičnosti ovih grobova je oblik niša koje su jednake s obje strane – i na uzglavlju i na podnožju groba. Vjeruje se da takav izgled simbolizira progon i stradanje muslimana koji su napustili Mađarsku. Priča se i da su doseljenici u ovaj kraj donijeli vinovu lozu, pa se dio ovog kraja i danas zove Vinograd, pa se zbog toga džamija ponekad naziva i Vinogradska džamija.
Oko džamije se nalazi i staro mezarje sa dvadesetak niša. Među ukopanima je i poznati bošnjački historičar Sidki Muvekit Hadžihuseinović, autor poznatog djela “Tarih-i-Bosna”. Djelo je kasnije objavljeno u Sarajevu pod naslovom “Povijest Bosne”. U mezarju pored džamije ukopani su i drugi značajni ljudi iz ovog naselja, među kojima je i dugogodišnji imam ove džamije Sejdalija Bećirović, koji je u ovoj džamiji službovao punih 40 godina.
FOTO: AA
Današnji imam džamije Faris ef. Spahić ističe da je skromnost jedna od glavnih karakteristika ovog vjerskog objekta.
– Naša džamija je sagrađena 1660. godine, što potvrđuje i natpis na ulazu. Kasnije je obnovljena 1972. godine, a potom i prije deset godina. Njena posebnost je njena veličina, iznosi oko 50 kvadratnih metara, zbog čega je među najmanjim džamijama u regionu i šire – kazao je Spahić.
Dodaje da je turbe sa tri mezara još jedna od specifičnosti ovog mjesta, ali i simbol historijske seobe muslimana u Bosnu.
Spahić je imam u ovoj džamiji nešto duže od godinu dana, a trenutno se u njoj redovno klanja akšam i sabah namaz. Tokom ramazana aktivnosti su intenzivnije, pa se u džamiji prije Asra uče mukabele, klanja teravija, kao i sabah-namaz.
Iako mala, Rogo Zade džamija ostaje važan dio sarajevske duhovne i kulturne baštine. Prema riječima imama Spahića, džemat je skroman, ali izuzetno složan.
– Mahala je mala, ali su naši džemati veoma brižni i složni. Atmosfera u džamiji je lijepa i za vrijeme i poslije ramazana, što je danas posebno vrijedno – kazao je Spahić.
Zbog neobične veličine, zanimljive povijesti i legendi koje je prate, džamiju povremeno posjećuju gosti iz inozemstva, posebno iz Turske, koji žele saznati više o ovom jedinstvenom vjerskom objektu u srcu Sarajeva.